Microcredencial UNED sobre explotación e tratamento da castaña en Galicia

Un dos obxectivos desta formación é mellorar a empregabilidade neste sector agrícola da nosa provincia. Terá lugar na sede de UNED Ourense do 26 de xaneiro ata o 27 de marzo de 2026.  

OURENSE, 6 de noviembre de 2025. A UNED ofrecerá en xaneiro de 2026 unha microcredencial titulada Explotación e tratamento da castaña en Galicia. Esta formación está deseñada para mellorar a empregabilidade no sector da castaña, unha actividade crave na economía rural da provincia de Ourense a través dunha formación especializada e práctica, o alumnado adquirirá competencias demandadas por empresas locais e cooperativas, desde o manexo sostible do castiñeiro ata a recolección, transformación e comercialización do froito. 

Esta capacitación contribúe á profesionalización do sector, favorecendo a inserción laboral en explotacións agrarias, industrias agroalimentarias e proxectos de emprendemento vinculados ao aproveitamento integral da castaña. As clases teóricas serán presenciais, no salón de actos de UNED Ourense, e virtuais. Celebraranse a razón de dúas horas diarias, en horario de 19:00 a 21:00 horas, desde o luns, 26 de xaneiro ata o 11 de febreiro, habendo algunhas xornadas que terán catro horas, as menos. Nese último día haberá unha sesión dunha soa hora. Así se completarán as 25 horas de teoría, quedando para marzo as sesións prácticas. 

AEPA

Esta microcredencial foi xestada e organizada desde UNED Ourense, grazas a un convenio asinado coa Asociación Empresarial de Profesionais e Autónomos de Ourense (AEPA). O presidente de AEPA, David Martínez, sinala como no 2024, e dentro do plan Ourense como Referente de Autónomos, "nas reunións e conversacións de AEPA en diferentes comarcas e con alcaldes e o ecosistema, detectamos que existía un produto autóctono, a castaña, que non se estaba desenvolvendo adecuadamente como proxecto emprendedor alí onde se producía. Soamente os propietarios de castiñeiros, limitábanse a recoller o froito, a castaña, e tentar venderllo ás empresas do sector, que operan na nosa provincia". Cara esta necesidade, indica Martínez que a asociación se reuniu cos diferentes empresarios e asociacións, vencelladas ao mundo da castaña, comprobando o seu interese en "poder xerar toda a súa produción co produto de Ourense, e non como se fai agora en parte, con outras orixes. Iso, indicábannos, era debido a que en Ourense faltaba unha rastrexabilidade do produto da castaña, así como unha falta de formación respecto diso, na súa plantación, mantemento e recolección e almacenamento en seco". Diante deste escenario, desde AEPA, "contemplamos que o mundo da castaña, era un sector axeitado para potenciar e apoiar a futuros autónomos e autónomas, que estivesen vencellados ou interesados no sector, para poder desenvolver o seu modelo de negocio, fundamentado neste produto e, desta maneira, xerar o seu proxecto de vida no rural. Todo encaixaba, e soamente faltaba, ao noso entender, formación respecto diso. Foi así que coñecedores das microcredenciais, unha formación que partía desde as universidades focalizada en xerar unha formación académica ad hoc, financiada con fondos europeos, e dentro dun mundo academicista con expertos profesionais na materia elixida, contactamos coa UNED en Ourense para poder xerar esta microcredencial da castaña, en coordinación coas asociacións e as empresas do sector na provincia de Ourense, e comunicándollo aos concellos vinculados, ao fin de identificar os posible interesados (alumnos), co fin último de formar a unhas vinte persoas, e que poidan desenvolver proxectos vinculados coa castaña". 

Desde AEPA, sinalou o seu presidente, con esta microcredencial da castaña, "cremos que esta interconexión entre o mundo do autónomo, a empresa, as asociacións sectoriais e a UNED, xeraranse, coa unión de todos, proxectos estrela que dinamicen a nosa terra e dean consistencia ao tecido produtivo da provincia de Ourense. É por iso que confiamos en continuar xerando microcredenciais no futuro, que dean orixe á dinamización de novos proxectos noutros sectores agropecuarios e/ou vencellados co rural e a nosa provincia".

O director de UNED Ourense, Jesús Manuel García Díaz, mostrouse satisfeito de "conseguir este proxecto formativo, despois de varios meses traballando co presidente de AEPA e co Vicerreitorado de Formación Permanente da UNED. As microcredenciais son formacións breves (de menos de 15 créditos ECTS), con posibilidade de ser apilables e constituír itinerarios formativos. A súa temática vai orientada a permitir unha formación ao longo da vida mesmo ás persoas sen titulación universitaria habilitante; a xerar novas oportunidades de emprego; á actualización nos cambios tecnolóxicos, económicos e sociais e a promover a inclusión social". Salientou o director a urxencia e necesidade de adaptar a educación superior aos novos retos sociais e profesionais mediante a incorporación de formatos máis áxiles, como as microcredenciais", e angadiu que o estudante que finaliza unha microcredencial obtén o seu diploma pero, ademáis, a súa certificación dixital que vai directa ao seu curriculum europass, de modo que calquer empresa europea pode ver o seu Cv". 

Na actualidade, grazas ao financiamento con fondos europeos, o alumnado só paga o 30% da matrícula, podendo ser mesmo gratuíta se se adxudica bolsa.

Destinatarios

Cidadáns entre 25-64 anos (obrigatorio segundo normativa gobernamental para o Plan Microcred). Non se requiren coñecementos previos. Este curso está subvencionado con Fondos de Recuperación Next Generation da UE, polo que o prezo de matrícula que abonará o alumno é de 118,60 €. 

Obxectivos

• Formar a persoas na recollida, proceso e venda da castaña nas zonas produtoras da provincia de Ourense. 
• Producir e explotar a venda de castaña na comarca de Valdeorras e evitar acudir a outros mercados xeográficos para a recolección e produción de castaña para a súa venda.
• Ofrecer unha primeira aproximación ao tratamento e manexo da castaña. 
• Presentar aos estudantes os principios básicos desta tarefa co fin de mellorar e capacitalos para o éxito profesional no sector. 

Contidos 

• Proceso da produción de castaña 

1. Como realizar a poda. 
2. Proceso de rexeneración do castiñeiro. 
3. Xestión de pragas. 
4. Como evitar o traspaso de pragas dunha leira a outras. 

• Recolección e conservación: 

1. Procedementos de recolección e maquinaria.
2. Conservación con procesos de ventilación. 
3. Transformación da castaña. 
4. Almacenamento e mantemento da castaña en seco. 

Metodoloxía e actividades

A metodoloxía da microcredencial combina un enfoque semipresencial e práctico, integrando a docencia teórica con actividades aplicadas en campo. As sesións teóricas desenvolveranse de maneira híbrida (presencial e en liña), favorecendo a accesibilidade e a participación do alumnado, mentres que as prácticas realizaranse de forma presencial na sede de UNED Ourense e en contornas produtivas vinculadas ao sector. Empregarase unha estratexia de aprendizaxe activa, baseada na resolución de problemas reais, o manexo de maquinaria e ferramentas específicas, e a análise de casos prácticos. Esta metodoloxía garante que os estudantes non só adquiran coñecementos técnicos, senón que desenvolvan competencias transferibles para a súa inserción laboral e o emprendemento no ámbito agroalimentario. 

Duración e dedicación 

• Duración: do luns 26 de xaneiro ata o 27 de marzo de 2026. 
• Dedicación: 50 horas. Equipo docente

Equipo docente

Codirectores: pola UNED, Agustín Carlos Caminero Herraez; externo: Jorge Vega Núñez. Director adxunto externo: Jesús Manuel García Díaz. 

Os colaboradores externos (docentes) son: Óscar Manuel Fernández Freire e Aurelio Prado Rodríguez. Ambos os profesores prepararán as súas clases ofrecendo material propio con referencias, ligazóns, casos prácticos. E farán unha avaliación complementaria de 10 preguntas curtas a desenvolver en 10-15 liñas cada unha. 

Información adicional sobre titulacións ofertadas sometidas ao SAIC 

A microcredencial á que dá acceso a presente acción formativa é impartida en español e galego, de forma híbrida pola UNED entre os días 26 de xaneiro e 27 de marzo de 2026, sendo asimilable a un nivel MECU 5 correspondente a Título de Técnico Superior de Formación Profesional, Artes Plásticas e Deseño ou Deportivo. Certificado de Profesionalidade Nivel 3. Curso de Especialización de Grao Superior. 

O logro resultante da consecución da microcredencial implica a acreditación dos seguintes resultados:

• Capacidade de aplicar técnicas adecuadas de poda, rexeneración e control de pragas en plantacións de castiñeiros. O estudante será capaz de executar correctamente labores de poda e rexeneración do castiñeiro, así como implementar estratexias de control fitosanitario, axustándose a criterios de sustentabilidade e calidade agrícola. 
• Xestión integrada de pragas: Un enfoque integrado para a prevención ou a eliminación de organismos nocivos para os vexetais cuxo obxectivo é manter o uso de praguicidas e outras formas de intervención só en niveis que estean xustificados desde o punto de vista económico e ecolóxico e que reduzan ou minimicen os riscos para a saúde humana e o medio ambiente. 
• Utilizar ferramentas e maquinaria específicas para a recolección e o tratamento postcosecha da castaña. O estudante demostrará destreza no manexo de equipos para recolección, secado e almacenamento, priorizando a conservación do froito e os estándares hixiénico-sanitarios 
• Colleitar cultivos: Segar, sementar, recoller ou cortar produtos agrícolas manualmente ou utilizando ferramentas e maquinaria adecuadas. @Teniendo en cuenta os criterios de calidade pertinentes dos produtos, as prescricións hixiénicas e utilizando os métodos adecuados.
• Analizar o rendemento das explotacións de castaña e propoñer melloras para a súa optimización produtiva. Capacitarase ao estudante para avaliar indicadores de produción e eficiencia, detectando desviacións e suxerindo alternativas viables no contexto rural de Galicia. 
• Comparar as previsións de produción cos resultados reais: Analizar o rendemento da produción e avaliar a desviación con respecto aos resultados previstos. Adaptar os procedementos de explotación e transformación da castaña á normativa ambiental vixente. O estudante coñecerá as implicacións ambientais das prácticas agrícolas e poderá modificar procesos para garantir o seu cumprimento legal e a súa sustentabilidade 
• Lexislación ambiental en materia de agricultura e silvicultura: Sensibilización sobre a lexislación ambiental, as políticas e os principios pertinentes para a agricultura e a silvicultura. Sensibilización sobre as repercusións no medio ambiente dos procedementos e prácticas agrícolas locais. Os medios para axustar a produción a novas normativas e políticas ambientais.

Atención ao estudante

A atención ao alumnado articularase a través dun sistema flexible e multicanle de titorías, que incluirá reunións presenciais programadas na sede de UNED Ourense, así como titorías telefónicas e por correo electrónico, con horarios previamente establecidos para garantir a accesibilidade e o acompañamento continuado. Ademais, habilitaranse espazos de videoconferencia para o seguimento académico e a resolución de dúbidas en tempo real, complementando a formación híbrida. De maneira adicional, prevese a emisión de sesións en liña como recurso divulgativo e de reforzo, permitindo chegar a un maior número de participantes e favorecer a integración de quen opte pola modalidade a distancia. Este modelo de titoría busca asegurar un contacto directo e constante entre docentes e estudantes, fomentando a orientación personalizada e o apoio ao proceso formativo. 

Criterios de avaliación e cualificación

A avaliación dos coñecementos e competencias adquiridos realízase a través dunha tarefa puntuable levada a cabo de forma presencial, sendo a supervisión e verificación do estudantado matriculado supervisada in situ con verificación da identidade. O sistema de cualificación seguirá a escala oficial da UNED (0-10 e NP), garantindo obxectividade e transparencia. A proba consistirá na resolución dun exercicio aplicado ao contexto da explotación e tratamento da castaña, onde o alumnado deberá integrar coñecementos teóricos e prácticos. Adicionalmente, propoñeranse actividades formativas e cuestionarios de autoavaliación que, aínda que non computarán na nota final, servirán de apoio á aprendizaxe autónoma e á consolidación de competencias. 

Descontos e Axudas ao estudo 

Pódese atopar información xeral sobre axudas ao estudo e descontos nesta ligazón. Debe facer a solicitude de matrícula marcando a opción correspondente, e posteriormente enviar a documentación ao correo: descuentos@fundacion.uned.es . 

Matriculación 

Pode formalizarse ata o 25 de xaneiro de 2026. 

Solicitar a matrícula

ATENCIÓN!! 

No momento de realización da solicitude de matrícula debe marcar a subvención Fondos do plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia Compoñente 21 Microcredenciales, de forma que, aínda que o prezo de matrícula do curso é 395.34€ só cobraráselle 30% do importe a de matricula, é dicir 118,60 €.

UNED Ourense

Comunicación